مسابقات IMSA چیست؟ از دیتونا تا دنیای ماکتهای مسابقهای
اگر به ماکت خودروهای مسابقهای علاقه داشته باشید، احتمالاً در میان محصولات برندهایی مانند Mini GT با نام IMSA زیاد روبهرو شدهاید. خودروهایی با طراحی بسیار متفاوت مانند Acura ARX-06، Porsche 963، BMW M Hybrid V8 و Cadillac V-Series.R یا مدلهای GT مانند Porsche 911 GT3 R و BMW M4 GT3 که روی بدنه آنها شماره مسابقه، نام تیم، اسپانسرها و عبارتهایی مانند Daytona 24 Hrs دیده میشود.
این خودروها متعلق به یکی از مهمترین رقابتهای اتومبیلرانی جهان هستند: IMSA WeatherTech SportsCar Championship؛ مسابقاتی که بخش بزرگی از جذابیت آنها نه فقط در سرعت، بلکه در استقامت خودرو، تکنولوژی، استراتژی تیمها و رقابت همزمان چند کلاس کاملاً متفاوت در یک پیست است.
IMSA مخفف International Motor Sports Association است و مهمترین مسابقات اسپرتکار و استقامت آمریکای شمالی را برگزار میکند. قهرمانی WeatherTech پرچمدار مسابقات IMSA محسوب میشود و امروزه تعدادی از بزرگترین خودروسازان جهان از جمله Porsche، BMW، Cadillac، Acura، Ferrari، Lamborghini، Mercedes-AMG، Corvette، Lexus و Aston Martin در کلاسهای مختلف آن حضور دارند.
یکی از تفاوتهای جذاب IMSA با بسیاری از مسابقات معمول این است که چند نوع خودرو به صورت همزمان وارد پیست میشوند. ممکن است یک پروتوتایپ بسیار سریع GTP در حال سبقت گرفتن از یک Porsche یا Ferrari کلاس GTD باشد، در حالی که هر دو خودرو در مسابقه حضور دارند اما برای قهرمانی در کلاس خودشان رقابت میکنند. همین ترافیک دائمی و اختلاف سرعت خودروها، بخش مهمی از هیجان مسابقات استقامت را تشکیل میدهد.
کلاسهای مختلف مسابقات IMSA
در ساختار فعلی IMSA WeatherTech SportsCar Championship چهار کلاس اصلی وجود دارد: GTP، LMP2، GTD PRO و GTD. این چهار کلاس به دو خانواده کلی Prototype و GT تقسیم میشوند. خودروهای پروتوتایپ صرفاً برای مسابقه طراحی شدهاند، در حالی که خودروهای GT بر اساس اتومبیلهای اسپرت تولیدی ساخته میشوند.
GTP یا Grand Touring Prototype بالاترین و سریعترین کلاس IMSA است و احتمالاً همان کلاسی است که بسیاری از ماکتهای جدید Mini GT باعث شدهاند نام IMSA را روی آنها ببینیم. این کلاس از سال 2023 وارد دوران جدید خود شد و خودروهای بسیار پیشرفتهای مانند Acura ARX-06، Porsche 963، BMW M Hybrid V8 و Cadillac V-Series.R را در خود جای داد. بیشتر این خودروها از قوای محرکه هیبریدی استفاده میکنند و نماینده بالاترین سطح تکنولوژی مسابقات استقامت در آمریکا هستند.
خودروهای GTP شباهت چندانی به ماشینهای خیابانی ندارند. ارتفاع بسیار کم، کابین کوچک، گلگیرهای بزرگ، کانالهای پیچیده هوا و بالهای عظیم عقب، همگی برای رسیدن به بیشترین کارایی آیرودینامیکی طراحی شدهاند. به همین دلیل ماکتهای GTP نیز در کنار یک ماکت معمولی 1:64 ظاهر کاملاً متفاوتی دارند.
کلاس LMP2 یا Le Mans Prototype 2 نیز شامل پروتوتایپهای مسابقهای است، اما فلسفه آن با GTP تفاوت دارد. این کلاس برای فراهم کردن رقابتی نزدیکتر و کنترلشدهتر طراحی شده و خودروهای آن بر اساس مقررات مشخص LMP2 ساخته میشوند. خودروهای LMP2 علاوه بر IMSA در مسابقات استقامت دیگری در نقاط مختلف جهان نیز حضور دارند.
دو کلاس بعدی برای علاقهمندان خودروهای خیابانی احتمالاً آشناتر هستند.
GTD PRO و GTD بر پایه خودروهای استاندارد جهانی FIA GT3 شکل گرفتهاند. یعنی وقتی در این کلاسها BMW M4 GT3، Porsche 911 GT3 R، Ferrari، Corvette، Lamborghini Huracán GT3 یا Mercedes-AMG GT3 میبینید، فرم اصلی خودرو هنوز ارتباط واضحی با مدل خیابانی دارد.
GTD PRO بیشتر بر تیمها و ترکیب رانندگان حرفهای تمرکز دارد، در حالی که ساختار GTD اجازه حضور ترکیبهای متفاوتتری از رانندگان را میدهد. از نظر فنی، هر دو از خودروهای مبتنی بر قوانین GT3 استفاده میکنند.
این تنوع یکی از دلایل جذابیت ماکتهای IMSA است. در یک مجموعه میتوانید یک پروتوتایپ فضایی مانند Acura ARX-06 را در کنار Porsche 911 GT3 R قرار دهید؛ دو خودرو با فلسفه کاملاً متفاوت که در دنیای واقعی در یک مسابقه و روی یک پیست حضور داشتهاند.
24 ساعته دیتونا؛ مهمترین ویترین IMSA
اگر روی جعبه یک ماکت Mini GT مسابقهای عبارت Daytona 24 Hrs را مشاهده کردید، به یکی از مهمترین مسابقات استقامت جهان اشاره دارد.
Rolex 24 at Daytona مسابقهای 24 ساعته است که در Daytona International Speedway برگزار میشود و معمولاً آغاز فصل IMSA WeatherTech SportsCar Championship را تشکیل میدهد. خودروها باید یک شبانهروز کامل مسابقه دهند؛ یعنی رقابت از روشنایی روز آغاز میشود، در تاریکی شب ادامه پیدا میکند و صبح روز بعد هنوز خودروها در حال جنگیدن برای موقعیت هستند.
طبیعتاً یک راننده نمیتواند تمام این مدت را پشت فرمان بماند. هر خودرو توسط چند راننده مشترک هدایت میشود و رانندگان در طول مسابقه جای خود را با یکدیگر عوض میکنند. بنابراین برخلاف فرمول یک که نام یک راننده تقریباً با یک خودرو گره خورده، در مسابقات استقامت ممکن است سه یا چهار راننده مختلف پشت فرمان همان ماشین بنشینند.
در کنار دیتونا، 12 Hours of Sebring یکی دیگر از مسابقات تاریخی IMSA است. سبرینگ به خاطر سطح خشن و ناهموار پیست و فشار زیادی که طی 12 ساعت به خودرو وارد میکند شهرت دارد. مسابقات طولانی Watkins Glen و مسابقه معروف Petit Le Mans در Road Atlanta نیز از رویدادهای مهم فصل هستند. خود IMSA تعدادی از مسابقات طولانی فصل را در قالب Michelin Endurance Cup نیز دستهبندی میکند.
چرا ماکتهای IMSA جذاب هستند؟
برای یک کلکسیونر، جذابیت ماکت IMSA فقط به شکل خودرو محدود نمیشود. برخلاف بسیاری از ماکتهای خیابانی که ممکن است تنها در رنگهای مختلف تولید شوند، پشت یک ماکت مسابقهای معمولاً یک داستان واقعی وجود دارد.
شماره خودرو واقعی است، تیم واقعی است، رانندگان مشخص هستند و لیوری روی بدنه نیز مربوط به یک فصل یا حتی یک مسابقه مشخص است. بعضی مدلها نسخه مخصوص Daytona 24 Hours هستند و حتی ممکن است ظاهر همان خودرو در مسابقه دیگری از فصل تفاوتهایی داشته باشد.
به همین دلیل هنگام معرفی این ماکتها در کار مدلز ایران میتوان داستان هر خودرو را جداگانه دنبال کرد؛ اینکه متعلق به چه تیمی بوده، چه کسانی آن را راندهاند، در چه مسابقهای حضور داشته و چه نتیجهای گرفته است.
در چنین مدلهایی جزئیاتی مانند شماره مسابقه، لوگوی تیم، نام اسپانسرها، رنگ آینهها، بال عقب، ورودیهای هوا و گرافیک بدنه اهمیت زیادی پیدا میکنند. به همین دلیل یک ماکت Porsche 963 IMSA یا ماکت Acura ARX-06 فقط نسخه کوچک یک مدل خودرو نیست؛ در واقع بازسازی یک ماشین مشخص در یک مقطع مشخص از تاریخ مسابقات است.
این موضوع برای جمعآوری ماکتها نیز ایده جالبی ایجاد میکند. به جای جمع کردن خودروها صرفاً بر اساس برند، میتوان یک کلکسیون کامل IMSA / Daytona ساخت و خودروهای یک مسابقه یا یک فصل را کنار یکدیگر قرار داد؛ برای مثال Acura، Porsche، BMW و Cadillac کلاس GTP در کنار مدلهای GT همان دوره.
IMSA WeatherTech SportsCar Championship در نهایت ترکیبی از چیزهایی است که برای یک علاقهمند واقعی خودرو جذابیت دارد: سرعت، استقامت، تکنولوژی، رقابت کارخانههای بزرگ و خودروهایی با طراحیهای کاملاً متفاوت. در یک سمت پروتوتایپهای هیبریدی GTP قرار دارند و در سمت دیگر خودروهای GT که ریشه آنها را میتوان در ماشینهای خیابانی پیدا کرد.
به همین دلیل، مجموعه ماکتهای IMSA میتواند یکی از جذابترین شاخهها برای کلکسیونرهای ماکت ماشین مسابقهای باشد؛ بهخصوص حالا که برندهایی مانند Mini GT نمونههای واقعی این مسابقات را با شماره، تیم و لیوری اصلی در مقیاس 1:64 بازسازی میکنند.